ارزیابی آگاهی محیط‌زیستی بهره‌برداران در مزارع پرورش میگو در خلیج گواتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد علوم و مهندسی محیط‌زیست-ارزیابی و آمایش سرزمین، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، ایران

2 گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، ایران

3 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل

چکیده

پرورش میگو به عنوان یکی از صنایع کلیدی آبزی‌پروری در ایران، نقش مهمی در تأمین پروتئین، صادرات و اشتغال دارد، اما گسترش آن در سواحل جنوبی، از جمله خلیج گواتر، با چالش‌های زیست‌محیطی مانند تخریب جنگل‌های حرا، شکوفایی جلبکی، افزایش شوری و آلودگی پساب همراه است. این فعالیت‌ها همچنین معیشت صیادان سنتی را تحت تأثیر قرار داده و نیاز به ارزیابی آگاهی زیست‌محیطی بهره‌برداران را برجسته می‌کند. این پژوهش به ارزیابی سطح آگاهی و نگرش بهره‌برداران مزارع پرورش میگو در خلیج گواتر نسبت به اثرات زیست‌محیطی این صنعت پرداخته است تا مبنایی برای سیاست‌گذاری پایدار فراهم کند. مطالعه توصیفی-تحلیلی با استفاده از پرسشنامه خوداظهاری بر روی ۳۵ بهره‌بردار انجام شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند و از آزمون‌های آماری مانند t مستقل، آنالیز واریانس و رگرسیون چندگانه استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه با نظر کارشناسان و آزمون مقدماتی (۸۹٪) تأیید شد. میانگین آگاهی زیست‌محیطی ۱۶/۲۷±۳/۴ بود. تحصیلات بالاتر و عضویت در سازمان‌های مردم‌نهاد با آگاهی بیشتر ارتباط معنادار داشت. اینترنت و تحصیلات دانشگاهی از منابع اصلی کسب آگاهی بودند. حدود ۳۴٪ بهره‌برداران آلودگی آب و ۲۵٪ شیوع بیماری‌های آبزیان را به پرورش میگو نسبت دادند. افزایش آگاهی از طریق آموزش و تأکید بر نقش تحصیلات و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌تواند به مدیریت پایدار کمک کند. سیاست‌گذاری مبتنی بر نظارت بر پساب و فناوری‌های سبز ضروری است تا تعادل بین توسعه اقتصادی و حفاظت از اکوسیستم برقرار شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of Environmental Awareness Among Operators in Shrimp Farms of Gwater Bay

نویسندگان [English]

  • Zahra Atoon 1
  • Mohsen Shahriari Moghaddam 2
  • saeed Mohammadi 3
1 Department of Environmental Sciences, University of Zabol
2 Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, University of Zabol
3 Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, University of Zabol
چکیده [English]

Objective: Shrimp farming in Iran plays a vital role in providing protein, boosting exports, and creating jobs, yet its expansion in southern coasts, including the Gwater Bay, faces environmental challenges such as mangrove destruction, algal blooms, increased salinity, and wastewater pollution. This study aims to assess the awareness and attitudes of shrimp farm operators in Gwater Bay regarding these impacts, offering a foundation for sustainable policy-making.

Method: A descriptive-analytical study was conducted using a self-reported questionnaire with 35 operators. Data were analyzed using SPSS software and statistical tests, including independent t-tests, ANOVA, and multiple regression. The questionnaire’s validity and reliability were confirmed by expert opinions and a preliminary test (89% reliability).

Results: The mean environmental awareness score was 16.27±3.4. Higher education and membership in NGOs showed a significant correlation with greater awareness (P<0.05). Internet and university education were key information sources, with 34% of operators linking shrimp farming to water pollution and 25% to aquatic diseases.

Conclusion: Enhancing awareness through education, emphasizing the role of education and NGOs, can support sustainable management. Policies focusing on wastewater monitoring and green technologies are essential to balance economic growth with ecosystem protection.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shrimp farms
  • Awareness
  • Conservation
  • Marine ecosystem