تجزیه و تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره فناوری‌های انرژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکترا، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

این پژوهش به بررسی پتانسیل فناوری‌های انرژی پاک در دستیابی به اهداف توسعه پایدار (SDGs)، به ویژه هدف ۷ (SDG 7) در ایران می‌پردازد. با توجه به چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از تغییرات اقلیمی و نیاز به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، شناسایی و ارزیابی فناوری‌های انرژی پاک به عنوان راهکاری مؤثر برای تحقق این اهداف ضروری است. در این مطالعه، از روش‌شناسی تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) برای تحلیل و ارزیابی فناوری‌های مختلف انرژی پاک استفاده شده است. معیارهای ارزیابی در این پژوهش شامل انتقال انرژی، جغرافیایی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و محیطی می‌باشند. این معیارها به‌طور جامع به تحلیل جنبه‌های مختلف پایداری انرژی پرداخته و امکان مقایسه و رتبه‌بندی فناوری‌های مختلف را فراهم می‌آورند. با استفاده از روش‌های MCDM مانند فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)، تکنیک اولویت‌دهی به شباهت با راه‌حل ایده‌آل (TOPSIS)، VIKOR و PROMETHEE II، نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهند که انرژی خورشیدی و بادی به عنوان گزینه‌های برتر در زمینه‌های مختلف از جمله ظرفیت تولید، اقتصادی بودن و پذیرش اجتماعی شناسایی می‌شوند. این یافته‌ها می‌توانند به سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان در تدوین استراتژی‌های مؤثر برای توسعه پایدار انرژی کمک کنند. همچنین، نتایج این پژوهش می‌توانند به بهبود وضعیت انرژی در کشور یاری رسانده و به تحقق اهداف اقلیمی و توسعه پایدار جهانی کمک کنند. در نهایت، این مطالعه بر اهمیت استفاده از فناوری‌های انرژی پاک و رویکردهای چندمعیاره در تصمیم‌گیری‌های انرژی تأکید می‌کند و به‌عنوان یک مرجع برای پژوهش‌های آینده در این حوزه عمل می‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Multi-Criteria Decision Analysis of Clean Energy Technologies

نویسندگان [English]

  • Seyed kamal Sadeghi 1
  • Raed Ghazi Mohammed Al-Oufi 2
1 Professor, Department of Economic Development and Planning, Faculty of Economics and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 PhD Student, Department of Economics, Faculty of Economics and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده [English]

This study examines the potential of clean energy technologies in achieving Sustainable Development Goals (SDGs), particularly Goal 7 (SDG 7), in Iran. Given the environmental challenges posed by climate change and the need to reduce reliance on fossil fuels, identifying and evaluating clean energy technologies is essential for achieving these goals. This research utilizes multi-criteria decision-making (MCDM) methodologies to analyze and evaluate various clean energy technologies. The evaluation criteria in this study include energy transition, geographic, economic, political, social, and environmental factors. These criteria comprehensively analyze different aspects of energy sustainability, enabling the comparison and ranking of various technologies. Using MCDM methods such as Analytic Hierarchy Process (AHP), Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS), VIKOR, and PROMETHEE II, the results reveal that solar and wind energy emerge as the top choices in various domains, including production capacity, cost-effectiveness, and social acceptance. These findings can assist policymakers and decision-makers in formulating effective strategies for sustainable energy development. Additionally, the results of this study can contribute to improving the energy landscape of the country and supporting the achievement of global climate goals and sustainable development objectives. Ultimately, this research highlights the importance of utilizing clean energy technologies and multi-criteria approaches in energy decision-making and serves as a reference for future studies in this field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clean energy technologies
  • Sustainable development goals
  • Multi-criteria decision-making
  • Solar energy
  • Wind energy

مراجع

Bączkiewicz, A., & Kizielewicz, B. (2021). Towards sustainable energy consumption evaluation in Europe for industrial sector based on MCDA methods. Procedia Computer Science, 192, 1334-1346. https://doi.org/10.1016/j.procs.2021.08.137
Barney, A., Petersen, U. R., & Polatidis, H. (2022). Energy scenarios for the Faroe Islands: A MCDA methodology including local social perspectives. Sustainable Futures, 4, 100092. https://doi.org/10.1016/j.sftr.2022.100092.
Behzadpour, M., & Zargar, A. (2020). Investigation and Identification of Clean Energy (Solar and Wind) in the Urban Environment. Green Architecture, 22(6), 31-38. (In Persian)
Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide through Qualitative Analysis. Sage Publications.
Caldeira, M. C., Baldez, R. M., Tais de Paula, A. P., & de Figueiredo, J. J. (2024). Maximizing geothermal prospects: Unveiling Paraná Basin’s potential through advanced GIS and Multicriteria Decision Analysis (MCDA). Geothermics, 116, 102847. https://doi.org/10.1016/j.geothermics.2023.102847.
Elavarasan, R. M., Pugazhendhi, R., Jamal, T., Dyduch, J., Arif, M. T., Kumar, N. M., ... & Nadarajah, M. (2021). Envisioning the UN Sustainable Development Goals (SDGs) through the lens of energy sustainability (SDG 7) in the post-COVID-19 world. Applied Energy, 292, 116665. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2021.116665.
IRENA. (2020). Renewable Energy and Jobs – Annual Review. https://www.irena.org/publications/2020/Sep/Renewable-Energy-and-Jobs-Annual-Review-2020.
Islam, M. R., Aziz, M. T., Alauddin, M., Kader, Z., & Islam, M. R. (2024). Site suitability assessment for solar power plants in Bangladesh: A GIS-based analytical hierarchy process (AHP) and multi-criteria decision analysis (MCDA) approach. Renewable Energy, 220, 119595. https://doi.org/10.1016/j.renene.2023.119595.
Khorasani, M., & Niazi, M. (2025). Environmental justice scenarios and sustainable development goals (case study: Kashan city). Sociology of Culture and Art. doi: 10.22034/scart.2025.139900.1383 (In Persian).
Kocabaldır, C., & Yücel, M. A. (2023). GIS-based multicriteria decision analysis for spatial planning of solar photovoltaic power plants in Çanakkale province, Turkey. Renewable Energy, 212, 455-467. https://doi.org/10.1016/j.renene.2023.05.075.
Mokhtar, A. S., et al. (2021). Factors Influencing the Acceptance of Renewable Energy Technologies: A Review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 135, 110175.
Pavlović, B., Ivezić, D., & Živković, M. (2021). A multi-criteria approach for assessing the potential of renewable energy sources for electricity generation: Case Serbia. Energy Reports, 7, 8624-8632. https://doi.org/10.1016/j.egyr.2021.02.072.
Raza, M. A., Yousif, M., Hassan, M., Numan, M., & Kazmi, S. A. A. (2023). Site suitability for solar and wind energy in developing countries using combination of GIS-AHP; a case study of Pakistan. Renewable Energy, 206, 180-191. https://doi.org/10.1016/j.renene.2023.02.010.
Ruiz, H. S., Sunarso, A., Ibrahim-Bathis, K., Murti, S. A., & Budiarto, I. (2020). GIS-AHP Multi Criteria Decision Analysis for the optimal location of solar energy plants at Indonesia. Energy Reports, 6, 3249-3263. https://doi.org/10.1016/j.egyr.2020.11.198.
Rogers, E. M. (1962). Diffusion of innovations the free Press of Glencoe. NY, 32, 891-937.‏
Rogers, E. M., Singhal, A., & Quinlan, M. M. (2014). Diffusion of innovations. In An integrated approach to communication theory and research (pp. 432-448). Routledge.‏
Tekeli, F. N., Filiz, B. C., Yörüklü, H. C., & Figen, A. K. (2024). Multi-criteria decision framework for catalyst selection: Production of formic acid as a circular liquid organic hydrogen carrier in the hydrogen economy. Journal of Cleaner Production, 452, 142125. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.142125.
UN Environment Programme. (2021). Goal 7: Affordable and clean energy. https://www.unep.org/explore-topics/sustainable-development-goals/why-do-sustainable-development-goals-matter/goal-7. (accessed 1 May 2021).
Zandi, M. E., Saghafi, F., Aslani, A., & Khayatian Yazdi, M.S. (2024). Analysis of the Place of Energy in Development Programs from the Perspective of Innovation Strategy and Sustainable Development. Quarterly Journal of Strategic Management Studies, 15(58), 23-42. (In Persian).
Zhou, J., et al. (2020). A New Approach for Evaluating the Acceptance of Renewable Energy Technologies. Energy Policy, 140, 111412.
جامعه و محیط زیست
دوره 2، شماره 5
تیر 1404
صفحه 159-191

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار