مطالعه نقش سرمایه اجتماعی و فرهنگی بر مسئولیت‌پذیری محیط‌زیستی (مورد مطالعه: شهر خوی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق وعلوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز،

2 استاد، جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق وعلوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانش آموخته کار شناسی ارشد، جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق وعلوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 دانشجوی دکتری، جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق وعلوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

زمینه و هدف:امروزه بشر با مخاطرات محیط زیستی عدیده­ای از جمله تخریب منابع طبیعی، کاهش تنوع زیستی، افزایش گازهای گلخانه‌ای و آلودگی منابع طبیعی روبرو است. با افزایش آلودگی‌های محیط زیستی، زندگی اجتماعی انسان نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. اقدامات مؤثر برای کنترل و پیشگیری از آلودگی‌ها، نه تنها به حفظ تعادل و استمرار منابع طبیعی بلکه به بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها کمک می‌کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف مطالعه نقش سازه های سرمایه اجتماعی و فرهنگی بر مسئولیت پذیری زیست محیطی شهروندان بالای 20 سال شهر خوی» انجام یافته است.
روش شناسی: روش پژوهش حاضر پیمایشی، تعداد نمونه 384 نفر و نمونه­گیری به صورت خوشه­ای و تصادفی است. به این منظور جامعه آماری (براساس مناطق شهرداری)، به خوشه‌های مختلف تقسیم شده است و سپس نمونه­ ها به صورت تصادفی براساس نسبت جمعیت هر منطقه به کل جامعه، انتخاب شده­اند. ابزار تحقیق، پرسشنامه محقق ساخته است که اعتبار ابزار اندازه­گیری آن به شکل صوری منطبق بر منطق و قضاوت متخصصان و خبرگان مربوط به این حوزه است و برای سنجش پایایی آن از روش محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها نرم افزار SPSS به­کار رفته است.
یافته ­ها: نتایج تحقیق نشان می­دهد متغیرهای سرمایه اجتماعی، مشارکت اجتماعی، شبکه ­های اجتماعی، اعتماد اجتماعی و سرمایه فرهنگی رابطه مثبتی با مسئولیت پذیری محیط زیستی دارند. نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان می دهد 1/11 درصد تغییرات متغیر مسئولیت پذیری محیط زیستی به وسیله دو متغیر «سرمایه اجتماعی» و «سرمایه فرهنگی» تبیین می شود.
نتیجه ­گیری:براساس نتایج، متغیر سرمایه اجتماعی در مقایسه با متغیر سرمایه فرهنگی سهم بیشتری در تبیین متغیر مسئولیت پذیری محیط زیستی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Study of the Role of Social and cultural capital in environmental responsibility (Case study: Khoy City)

نویسندگان [English]

  • Fattaneh Hajilou 1
  • Mohammad Abbaszadeh 2
  • Mohammad Abbaszadeh 3
  • Bahman Ranjegar GhaleKandi 4
1 Assistant Professor in Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Law and Social Sciences, Tabriz University, Tabriz,
2 Professor in Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Law and Social Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran.
3 Master of Art in, Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Law and Social Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
4 PhD candidate in sociology, Department of Social Sciences, Faculty law and Social Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Context and Purpose: Today, humanity faces numerous environmental risks, including the degradation of natural resources, loss of biodiversity, increased greenhouse gases, and pollution of natural resources. As environmental pollution increases, human social life is also affected. Effective measures to control and prevent pollution help maintain the balance and sustainability of natural resources and improve the quality of human life.
This research aims to study the role of social and cultural capital in environmental responsibility and was conducted based on a survey method. Methodology: The researched society was citizens of Khoy City and 384 participants as sample were selected through cluster random sampling. The target population was chosen based on municipal districts, and then samples were randomly selected based on the population ratio of each district to the total population. The research tool was a questionnaire, and its validity was determined through expert judgment while reliability was measured by Cronbach's alpha coefficient. SPSS software was used for data analysis.
Findings: The results of the study show that social capital through social participation, social networks, and social trust have a positive relationship with environmental responsibility. Cultural capital also, has a positive relationship with ecological responsibility. The results of multiple regression analysis indicate that 11.1% of the variance in ecological responsibility is explained by the two variables of social capital and cultural capital.
Conclusion: According to the results, social capital has a greater role in defining environmental responsibility than cultural capital.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental responsibility
  • environment
  • social capital
  • cultural capital
  • social trust

مراجع

Ahmadi, Y. (2015). Objective cultural capital and environmental behaviors (Case study: Sanandaj City). *International Letters of Social and Humanistic Sciences*, 56, 138-144.
Aarnio-Linnanvuori, E. (2019). How do teachers perceive environmental responsibility? Environmental Education Research, 25(1), 46-61.
Afshani, S. A., & Satarzadeh, Z. (2023). The relationship between social and cultural capital and environmental responsibility. *Sociology of Social Institutions*, 10(22), 7-29. doi: 10.22080/ssi.2022.23541.2012 (In Persian)
Azadri, D. (2003). The consumption of fossil fuels: The efforts of environmental specialists. *National Gas Company Monthly*, 1, 0-0. (In Persian)
 
Bourdieu, P., & Richardson, J. G. (1986). Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. The forms of capital, 241, 258.
Bourdieu, Pierre. (1986). *The Forms of Capital*. Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education.
Burt, R., Cook, K., & Lin, N. (2001). Social Capital: Theory and Research (Sociology and Economics). New York.
Beck, U. (1992). *Risk Society: Towards a New Modernity*. Sage Publications
Cho, S., & Kang, H. (2017). Putting behavior into context: Exploring the contours of social capital influences on environmental behavior. *Environment and Behavior*, 49(3), 283-313.
Claridge, T. (2004). Social Capital and Natural Resource Management: An important role for social capital? Brisbane. https://www.socialcapitalresearch.com/wp-content/uploads/2013/01/Social-Capital-and-NRM.pdf
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. *American Journal of Sociology*, 94, S95-S120.
Falakodin, Z., & Haji Zadeh Maimandi, M. (2017). Examining responsible environmental behaviors among citizens of Yazd and the socio-cultural factors affecting them. *Sociology of Social Institutions*, 4(10), 81-112. (In Persian)
Field, J. (2003). Social Capital. Routledge.
Häuberer, J. (2011). Social capital theory (Vol. 4). Berlin: Springer Fachmedien.
Hajizadeh Maimandi, M., and Falakuddin, Z. (2016). Investigating socio-cultural factors affecting responsible environmental behaviors (case study: citizens of Khorram Abad city). Social development. (In Persian)
Hua, Y., Dong, F., & Goodman, J. (2021). How to leverage the role of social capital in pro-environmental behavior: A case study of residents’ express waste recycling behavior in China. *Journal of Cleaner Production*, 280, 124376.
Islami, R., & Rahimi, A. (2019). Policy-making and the water crisis in Iran. Strategic and Macro Policies, 7(3), 410-434. (In Persian)
Kabiri, A., & Karimzadeh Razaie, S. (2017). Sociological analysis of the relationship between social capital and environmental concerns. Applied Sociology*, 28(1), 53-66. (In Persian)
Lange, F., & Dewitte, S. (2019). Measuring pro-environmental behavior: Review and recommendations. Journal of Environmental Psychology*, 63, 92-100.
Liu, J., Qu, H., Huang, D., Chen, G., Yue, X., Zhao, X., & Liang, Z. (2014). The role of social capital in encouraging residents' pro-environmental behaviors in community-based ecotourism. *Tourism Management, 41, 190-201.
Mirfardi, A., Salamatian, D., Tabiee, M., & Ahmadi, A. (2022). The Sociological Explanation of the Environmental Citizenship of Shiraz City Residents (by Emphasis on the Cultural Capital). *Iranian Journal of Sociology*, 23(2), 76-50. doi: 10.22034/jsi.2022.548604.1546
Moayed Hikmat, N. (2013). An introduction to Pierre Bourdieu's methodological approach to the concept of cultural capital. Cultural Studies Research, 4(1), 155-178. (In Persian)
Quaglione, D., Cassetta, E., Crociata, A., Marra, A., & Sarra, A. (2019). An assessment of the role of cultural capital on sustainable mobility behaviours: Conceptual framework and empirical evidence. *Socio-Economic Planning Sciences*, 66, 24-34.
Rouhani, H. (2009). An introduction to the theory of cultural capital. *Strategy*, 18(53), 7-35.
Salehi, S., Firoozjayan, A. A., & Abbasi Kalan, H. (2020). Investigating the impact of social capital on environmental behaviors: A case study of tourists at Lake Shourabil in Ardabil. *Tourism Planning and Development*, 9(34), 145-160. (In Persian)
Timouri, F., & Badrafshan, U. B. (2017). Analysis of the temporal distribution of rainfall in Iran over the past four decades. *Journal of Geography and Development*, 15(48), 171-188. (In Persian)
Tome, M. (1980). Environmental Ethics and Cultural Development. Environmental Politics Journal
Zeynati Fakhrabad, M. M., & Asgari Moghadam, M. (2021). Future studies on the security implications of the water resource crisis in Iran's border regions. *Geography and Human Relations*, 4(3), 1-17.
Zinati Fakhrabad, Mohammad Mehdi, & Asgari Moghadam, Mustafa. (1400). Future research of the security consequences of the water resource crisis in the border areas of Iran. Geography and Human Relations, 4(3), 1-17. (In Persian)
Zohorpordeh & Haji Zadeh. (2022) The impact of education on acquired cultural capital on students' environmental behaviors and Environment*,20(2)51-69. (In Persian)
جامعه و محیط زیست
دوره 1، شماره 3
دی 1403
صفحه 1-20

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار